DJ Shadow bis - Midnight in a Perfect World

Vervolg op een blogpost van 15/12: 'De grote zus van DJ Shadow'

Terwijl alle ogen gericht zijn op de jaren '00, die stilaan uitdoven, ben ik de voorbije dagen toch vooral in de ban van Miles Davis en DJ Shadow. Belofte maakt schuld en blijkbaar ook een goed excuus. Want toen ik enkele dagen geleden botste op de Deluxe Edition van 'Entroducing', herinnerde ik me dat ik van plan was die plaat nog in 2009 te ontdekken. En zo geschiedde.

Van de tientallen samples waarmee DJ Shadow 'Entroducing' ineen knutselde, kende ik er nauwelijks een. Maar dat trage pianootje in Midnight in a Perfect World herkende ik wel. Het komt uit de compositie The Human Abstract van de legendarische jazz/rock/soul-producer David Axelrod. Die maakte vanaf eind jaren zestig enkele schitterende orkestrale rockplaten. The Human Abstract is te vinden op meesterwerk 'Songs of Experience' (1969). Axelrods oeuvre blijkt trouwens een echte hoorn des overvloeds voor hiphopsamples.

Nu is Midnight in a Perfect World opgetrokken uit maar liefst tien samples. Als we Wikipedia mogen geloven tenminste. Essentieel in de mix zijn echter de piano van Axelrod en de elektrische piano uit The Madness Subsides (origineel: Sekoilu seestyy), een nummer van de vorig jaar overleden Finse bassist Pekka Pohjola ('Harakka Bialiopokku', 1975).

Zoals je merkt, is het schitterende aan DJ Shadow dat hij zijn samples gaat plukken uit verre van vanzelfsprekende platen en genres. Groef hij al diep met Axelrod, dan ging hij met Pohjola nog een stapje verder. Pekka Pohjola speelde als bassist bij de vroege progband Wigwam en ging daarna de eigenzinnige toer op met zijn prog/fusion-soloplaten. Ik kende zijn muziek wel, maar denk nu niet dat je die albums zomaar in een Fnac of MediaMarkt zal zien liggen.

Uiteraard mogen we niet in de val van de 'hineininterpretierung' stappen. Je denkt immers al snel dat de originele stukken zovele jaren later verrassend fris en vooruitstrevend klonken voor hun tijd. Maar de kans dat diezelfde gedachte zich op zou dringen als die nummers nooit gesampled zouden zijn is gering. DJ Shadow nam trouwens geen hele nummers over, zelfs geen complete secties van nummers. Hij gebruikte wat nog kon dienen - in dit geval enkele pianonoten, een sfeervol klanktapijt en een stukje gitaarsolo - en de rest gooide hij weg. Een bijzonder kunst.

Hieronder vind je de drie nummers (de twee originelen en de mix) om zelf eens te vergelijken. Geloof me, je zal er niet goed van zijn! Have fun!

King Crimson herontdekt

King Crimson, het kameleontische geesteskind van gitarist Robert Fripp, wordt dit jaar veertig jaar en dat wordt gevierd met een indrukwekkende reeks heruitgaven. De eerste worp omvat de albums 'In The Court of the Crimson King' (1969), 'Lizard' (1970) en 'Red' (1974). Enkel 'Lizard' heb ik nog niet kunnen bemachtigen, maar 'ItCotCK' en 'Red' leveren meer dan genoeg voer voor een persoonlijke King Crimson-revival.

Niet dat mijn interesse in de band ooit is afgenomen. Meer nog, ik heb door de jaren een bijna internationale relatie opgebouwd met King Crimson. De kiem daarvan lag in Toscane, waar ik tijdens een stralende zomervakantie in 2002 mijn toen nog prille platencollectie aandikte met 'H to He Who Am The Only One' van Van Der Graaf Generator, 'Gentle Giant' van Gentle Giant, 'Blind Faith' van Blind Faith, 'On the Road' van Traffic, het toen pas uitgekomen 'The Rising' van Bruce Springsteen' en 'In The Court of the Crimson King', King Crimsons beruchte debuut.

Gefascineerd door die laatste plaat, maakte ik er daarna een sport van overal waar mogelijk de resterende platen van de band op te snorren. Het tweede album 'In The Wake of Poseidon' (1970) behoorde al snel tot de buit van een Antwerpse strooptocht. In 2003 haalde ik 'Larks Tongues In Aspic' (1974) uit een piepklein winkeltje in de buurt van de Galatatoren in Istanbul. De vonk van die plaat sloeg dan weer over tijdens een busrit naar Praag in 2004. We gebruikten nog discmans in die tijd...

In 2005 werd de Fnac op de Plaça de Catalunya in Barcelona een exemplaar van 'Starless and Bible Black' armer. De overige platen werden gedetecteerd in Nederlandse en Vlaamse platenwinkels. Strikt genomen had ik dus alles. Toch weet King Crimson me nu opnieuw te verleiden. Enkele maanden geleden bewezen The Beatles al dat er wel degelijk een markt is voor opgepoetste muziek die iedereen eigenlijk al kent. De reissues van hun albums bezetten zelfs de hoogste regionen van hitlijsten overal ter wereld. Zoiets mag dan onwaarschijnlijk zijn voor een band als King Crimson, de heruitgaves van 'Red' en 'ItCotCK' zijn met minstens evenveel zorg samengesteld en staan tjokvol relevante extra's.

Onder het goedkeurende oog van meester Fripp werden de albums zowel in stereo als in 5.1 onder handen genomen door Steven Wilson, frontman van Porcupine Tree en stilaan een van de meest gewaardeerde producers van deze tijd. De glasheldere mix doet je de platen ervaren als nooit tevoren. De karakteristieke mellotron klinkt nóg magistraler en vroeger verborgen gitaarlijnen komen nu plots tevoorschijn. Geen enkel detail lijkt nog bedolven.

Van hype tot legende

'In the Court of the Crimson King' katapulteerde King Crimson in 1969 prompt tot meest gehypete Engelse band van het moment. Het album leverde de blauwdruk voor vele jaren prog- en experimentele rock en wordt nu bedacht met maar liefst drie edities. Vooral de 5cd+dvd-box op elpeeformaat is de moeite waard. Een boekje met uitgebreide beschouwingen en een vlekkeloze afdruk van de legendarische hoes - een indringende interpretatie van 'De schreeuw' van Edvard Munch - maken het meesterwerk compleet.

Hoewel het onheilsberichten regent over de steeds afnemende cd-verkoop, duiken boxen als die van 'ItCotCK' tegenwoordig in veelvoud op. Ik denk daarbij aan 'The Complete Bitches Brew Sessions' van Miles Davis, 'Born to Run' van Springsteen en recenter 'The Unforgettable Fire' van U2 en 'Get Yer Ya-Ya's Out!' van The Rolling Stones, één voor één schitterende meerdelige edities van slechts één album.

Is het een laatste middel om de twijfelende koper te overtuigen van de meerwaarde van een plaat? Waarschijnlijk wel, maar ik ben sowieso al jarenlang overtuigd. Vanaf de eerste noten van 21st Century Schizoid Man, zoveel jaar geleden in Italië. In afwachting van nieuw werk - officieel bestaat King Crimson nog steeds - mogen Fripp en Wilson dus gerust verderdoen zoals ze bezig zijn. En dat vele bands in hun kielzog mogen volgen...